बालबालिकामा कुष्ठरोगको सङ्क्रमण बढ्दो: १६ जिल्ला अझै उच्च जोखिममा

नेपालमा पछिल्लो समय बालबालिकामा कुष्ठरोगको सङ्क्रमण बढ्दै गएको पाइएको छ। हालै सार्वजनिक तथ्याङ्कअनुसार देशभर रहेका कुल २ हजार ४ सय ९ जना कुष्ठरोगीमध्ये १ सय ५४ जना बालबालिका रहेका छन्।

१. गम्भीर चिन्ता र सरकारी प्रतिवद्धता

नेपाल कानून समाजद्वारा आयोजित एक कार्यक्रममा बोल्दै कानून, न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्रालयका सचिव पाराश्वर ढुङ्गानाले बालबालिकामा देखिएको यो सङ्क्रमणलाई ‘गम्भीर चिन्ताको विषय’ बताउनुभयो। उहाँले मानव अधिकारको दृष्टिकोणबाट पनि यस रोगलाई जरैदेखि निर्मूल पार्न सरकार उच्च प्राथमिकताका साथ लाग्ने प्रतिवद्धता व्यक्त गर्नुभयो।

२. निवारणपछिको चुनौती

नेपालले सन् २०१० मै राष्ट्रिय स्तरमा कुष्ठरोग निवारणको घोषणा गरिसकेको थियो। तर, स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयका सचिव डा. विकास देवकोटाका अनुसार अहिले पनि १६ वटा जिल्लामा प्रति १० हजार जनसङ्ख्यामा एकभन्दा बढी रोगी भेटिनुले चुनौती थपेको छ।

३. सङ्क्रमणको कारण र समाधानका उपाय

कार्यक्रममा विज्ञहरूले बालबालिकामा सङ्क्रमण बढ्नुका प्रमुख कारण र समाधानका पाटाहरू यसरी औंल्याएका छन्:

• पारिवारिक सङ्क्रमण: परिवारका सदस्यमा रहेको रोगको ढिलो पहिचान र उपचारमा ढिलाइ हुँदा बालबालिकामा सङ्क्रमण सर्ने गरेको छ।

• छिटो पहिचान: रोगलाई लुकाउनुको सट्टा समयमै पहिचान गरी उपचार सुरु गर्नुपर्ने।

• बहुक्षेत्रीय अवधारणा: स्वास्थ्य क्षेत्रले मात्र नभई सबै सरोकारवाला निकायले एकीकृत रूपमा काम गर्नुपर्ने।

विज्ञहरूको निष्कर्ष: कुष्ठरोग निवारणका लागि यसलाई राष्ट्रिय प्राथमिकतामा राखेर ‘युद्धस्तर’ मा काम गर्न आवश्यक रहेको सहभागी विज्ञहरूले साझा निष्कर्ष निकालेका छन्।